🥈 Aşılama Yaptıranların Dikkat Etmesi Gerekenler

Aşılamaişlemi basit olduğu kadar ağrısız bir işlemdir. İşlemin ardından 15 günlük süreç sonrasında gelen hafif kanama hamileliğin gerçekleştiğinin ve fetüsün rahim içine yerleşmesinin belirtisidir. Aşılama Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler. AşılamaTedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler. Konuyu başlatan gülümse_hayata; Başlangıç tarihi Ocak 4, 2013; gülümse_hayata Üye. Üye. Katılım Kas 9, 2010 Mesajlar 16,300 Tepkime Puanı 5 Puanları 0 Yaş 46. Ocak 4, 2013 #1 Aşılama sonrası ağrı olur mu? Normal midir? Sahteaşı kartı veya içeriği gerçek olmayan PCR test sonucu gösteren sahte belgelerin üretildiği olaylar meydana gelmektedir. Özellikle vurgulamak gerekir ki Sağlık Bakanlığının aşı kartını taklit ederek sahte aşı kartı düzenlemek resmi belgede sahtecilik suçudur. Bunu düzenleyen sağlık mesleği mensubu olduğunda SağlıkBakanlığı, 2 doz BioNTech aşısı olanlar için hatırlatma dozu seçeneğini gündeme taşıdı. Birçok vatandaşın antikor seviyesini ölçen Bakanlık, önümüzdeki günlerde Busüreci belki geçmiş ile karşılaştırdığımız da psikolojik olarak rahatlamamıza neden oldu ancak etkisinin devam ettiğini görmekteyiz. Aşı çağı gelmiş gençlerimizin muhakkak aşı olması gerekmekte. Siz değerli çocuklarımızın da maskelerini düzenli takması ve maske kalitelerine dikkat etmesi gerekiyor. Yaygınve yoğun aşılama programına rağmen Avrupa ülkelerinde Kovid-19 vaka sayılarındaki yeniden artış eğilimi, hükümetleri yeni tedbirler almaya yöneltti. Birçok Avrupa ülkesi, Kovid-19'un daha bulaşıcı türü olan Delta varyantının neden olduğu vaka sayılarındaki artışın önüne geçmek için yeni önlemler Sadecediğer aşılardan daha iyi olduğuyla ilgili bir beyan var, ancak bilimsel bir kayıt yok. Çalışmaların açık ve yöntemsel olmaması aşı tereddütlerini arttırır. Her yeni aşı etkililiğini, o etkililiğin kaydını yazılı materyalini bilim dünyasıyla açık bir şekilde paylaşmalıdır. TezSınavı Öncesi Yapılması Gerekenler Uzmanlık Sınavı Sonrası Yapılması Gerekenler Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinden dikkat çeken aşı çağrısı ; Aşı rekortmeni Meryem hemşire konuştu: "Bakanımızın paylaşımıyla gurur duydum” EKMEĞİNİ İSRAF ETME . GIDA HATTI ALO 174 . BEYAZ KOD . SABİM Bana12 Ekim tarihli genelge ile 2 doz Sinovac yaptıranların üçüncü doz yaptırma süresinin 3 aydan 6 aya çıkarıldığını söylediler. * Sosyal medyada bir çok kişi 3. doz aşı yapmak isteyenlerin mevcut aşıları yaptıramadığını, faz 3 çalışması devam eden aşıya zorlandığını yazdı. 9Cd0j. 1 Aşılamadan önce ve sonra nelere dikkat etmeli ve ne yapmalı ? Aşılama yöntemi ile hamile kalanlar yada bu süreci bekleyenlerin tam olarak neler yapması gerektiğini sizlerle paylaşmak istedik melekler. Aşılamadan önce gerekli tetkikleri yaptırdınız ve aşılamanız başarı ile gerçekleşti ise yani sprm yumurtalıklara yerleştirildi ise 15-30 dakika arasında dinleneceksiniz. Ondan sonra kalkıp evinize gidebilirsiniz. 1-5 günlük sürec içinde kanamanız olabilir. Bütün vakkalarda kanama olayı görülmüştür. Bu durumda sakın korkmayın. En azından 15 günlük süreci dinlenerek fazla ayakta durmayarak ve mümkünse yatar pozisyonda geçirin. Daha önceden aşılama yöntemi yaptırdıysanız ve hamile kaldıysanız bu süreci yaptıklarınızı ve dikkat edilmesi gereken hususları bizimle paylaşabilirsiniz. Bu konunun altından cevapla butonu ile yazdıklarınız bu sayfada görünecektir. Aşılamadan Önce Yapılması Gereken Tetkikler Var mı? Dr. Engin ENGİNSU Adetin ilk 2 ile 4′üncü günleri arasında yapılacak hormon tetkikleri, ultrasonografi ile yumurtalıklar ve rahim içerisinin değerlendirilmesi gerekir. Aşılama yönteminde kadının tüplerinin açık olması lazım. Bu nedenle adetin 7-10′uncu günleri arasında rahim filmi çekilmesi ve tüplerle ilgili bir sorun olmadığının belirlenmiş olması gerekir. Aşılama Kaç Kez Denenmeli? Dr. Engin ENGİNSU En fazla 3 aşılama sonrasında gebe kalınamıyorsa artık daha ileri tedavilere başlamak lazım. Tüp Bebek ile Mikroenjeksiyon Arasındaki Fark Nedir? Dr. Engin ENGİNSU Tüp bebek tedavileri tüm yöntemleri içeren bir terimdir. Laboratuvar ortamında yumurta hücreleri ile sperm hücrelerinin bir araya konularak döllenmenin sağlanmasının, beklenmesi tüp bebek olarak biliniyor. Mikroenjeksiyon ise yumurta hücrelerinin içerisine tek tek seçilmiş l adet spermin enjekte edilmesi işlemidir. Günümüzde mikroenjeksiyon yöntemi çok daha büyük bir oranda yapılıyor, bazı merkezlerde sadece bu yöntem uygulanıyor. Hem daha güvenli hem de daha iyi sonuçlar alınıyor. Kayıtsız Üye Forum Okuru 2 Aşıkama yaptırdım sonucu bekliyo rum Kayıtsız Üye ummmm Forum Okuru 3 bende asilama yaptirdim bu ikinci deneme.. Nolur dua edinnn 4 Ben ctesi asilama oldum ama dr bes dakika sonra kalkip evinize donebilirsiniz dedi. Çok sasirdim ve bu yüzden morelim de biraz bozuldu. Sanki hic umut yokmus gibi davrandi. Bide yattigim yatak hic rahat degildi, jinekoloji yatagiydi, asilama olduktan sonra dr bacaklarimi toplattirdi, Ayaklarimin altina tabure koydu ve boylece bes dakika bekle dedi. Sonra ise kalkip arabaya kadar epey yurudum, ve bir saat arabayla yol yaptik. Sizce olacagi varsa yine Olurmu ? Asilama nin ertesi günü aksama progesteron à basladim gunluk bi hap olarak on gün kullancam. Ve Simdiden agriyor kasiklarimda çok agrim var. Bu ilac yuzunden mi Yoksa bebek mi tutunmaya calisiyor acaba ? yildiz dede Forum Okuru 5 Allah yardimcin olsun canim ins bebektir o canını yakan 7 Allah yardimcin olsun canim ins bebektir o canını yakan Malesef canim, ilk asilama tutmadi. Ocak ayinda ikinciyi deniycez Aşılamanın uygulandığı durumlar Aşılama işlemi aşağıdaki durumlarda tercih edilen ve uygulanabilen; kolay, risksiz ve pratik bir yöntemdir. Sperm miktarı ya da sperm hareketlilik oranında düşüklük Açıklanamayan ve immünolojik kısırlık Servikal mukus sorunları Rahim ağzındaki anatomik problemler Kadında yumurtlamanın olmaması ya da yetersiz olması Cinsel işlev bozukluklarında aşılama yöntemi uygulanmaktadır. Aşılama nasıl uygulanır? Aşılama yönteminin uygulanacağı kadın jinekolojik pozisyonda hazırlanır ve steril spekulum rahim ağzına yerleştirilir. Steril izotonik solisyonu püskürtülerek rahim ağzında görülen olası akıntılar temizlenir. Steril edilmiş olan kanül dokulara zarar vermemeye ve kanama oluşmamasına özen gösterilerek rahim ağzından içeriye doğru yerleştirilir. Erkekten alınan sperm örneği oda sıcaklığında steril edişmiş enjektör vasıtasıyla kanülden enjekte edilir. Aşılama işlemi yapıldıktan sonra kadın yaklaşık yarım saatlik bir süre istirahat ettirilir. Ayrıca aşılama işlemi sonrası birkaç gün süreli ağır egzersiz ve cinsel ilişki kısıtlaması yapılır. Aşılama işleminden 10 ila 12 gün sonra da kanda gebelik testi yapılarak aşılama işleminin neticesi öğrenilir. Aşılama tedavisi öncesinde özel ilaç tedavileri uygularak yumurtlaması sayısı ve yumurta kalitesi arttırılan kadına, yumurtacıklar yaklaşık olarak 20 mm büyüklüğüne geldiğinde yumurta çatlatma iğnesi verilir. Yumurta çatlatma iğnesinden yaklaşık olarak 24 ila 36 saat sonrası aşılama işlemi yapılır. Bu saat dilimi aşılama işleminin uygulanması için uygun bir süreçtir. Aşılama yönteminin en önemli avantajı spermin yumurtaya olabildiğince yakın mesafeye bırakılmasıdır. Aşılama işlemindeki en önemli husus enfeksiyondan korunmaktır. 3 defa yapılan aşılama işleminde gebelik oluşmazsa aşılama işlemi daha fazla önerilmemektedir. Üç aşılama işlemi ardından gebelik testinde pozitif sonuç alamayan çiftlere tüp bebek tedavisi önerilir. Aşılama yönteminde kadının yaşı önemlidir. 40 yaşından ileri olan kadınlar için, aşılama yöntemi başarı oranı düşük olacağı sebebiyle önerilmemektedir. Aşılama öncesi kadına; Jinekolojik muayene, Papsmear testi, Jinekolojik ultrasonografi, Histerosalpingografi filmi, Rahim ve tüplerin değerlendirilmesi, Kan testleri, Tam kan sayımı testi, Tiroid bezi ile ilgili fonksiyon testleri, Prolaktin hormonu ölçümü, Kızamıkçık aşı testi rubella IgG değerlendirmesi Sistemik, lokal muayene Rahim ve tüplerin değerlendirilmesi için rahim filmi HSG Laparoskopi veya histeroskopi Prolaktin testi TSH testi Adetin 21. günü uygulanan progesteron testi yapılmalıdır. Aşılama öncesi erkeğe; Spermiogram değerlendirmesi Semen analizi Yıkama ardından sperm değerlerinin ölçümü Sperm sayısı ve hareketlilik durumları değerlendirmesi MAR testi Hormon profili değerlendirmesi Ayrıntılı morfolojik değerlendirme Sistemik, lokal fiziki muayene yapılmalıdır. Yumurta çatlatma iğnesi ne zaman etkili olur ve nereye yapılır? Yumurta çatlatma iğneleri yapıldıktan yaklaşık 35 saat sonra işlevini yerine getirir yani yumurtayı çatlatır. Yumurta çatlayarak ovülasyon olarak adlandırılan yumurtlama gerçekleşmektedir. Yumurta çatlatma iğnesi deri altına ya da kas içine yapılmaktadır. İnfertilite durumlarında uygulanan aşılama öncesi dikkat edilmesi gerekenler Her tedavi ve tıbbi işlem öncesi hekim ve hastaların dikkat etmesi gereken hususlar vardır. Aşılama öncesinde de; aşılama uygulamasında başarılı sonuç elde etmek için dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır. Doğal yollarla çocuk sahibi olamayan çiftlerin başvurduğu aşılama öncesi dikkat edilmesi gereken husular şunlardır Aşılama tedavisi öncesi çiftin infertilite yani kısırlık testleri detaylı olarak yapılmalı ve infertilite tespit edilmelidir. Aşılama öncesi aşılama işlemine uygunluğun tespiti için kadın ve erkeğin yaptırması gereken testler ihmal edilmemelidir. Kadının yumurtalarındaki uyarılmanın sağlanması ve hassaslaştırılması adına uygulanacak olan ilaç ve iğneler ürolog uzmanları tarafından belirlenmelidir. Aşılama işleminden bir veya iki gün önce erkek, sperm sayısı miktarında azalmalar meydana gelmemesi ve aşılama işleminde başarıya ulaşmak için hiçbir şekilde boşalmamalıdır. Aşılama işlemi için alınan erkeğin spermine hiçbir madde kullanılmamalıdır. Çünkü bu maddeler spermin kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Yumurtaların çatlatılması ikinci aşamaya yani aşılama aşaması geçilir ve yumurta çatlama ile sperm kolaylıkla içeri girebilir. Bu aşamalar gerçekleşmeden aşılama uygulamasında başarılı netice elde etme ihtimali düşük olacaktır. Çiftlerden aşılama işlemi öncesi istenen ultrasonlarda çeşitli nedenlerden kaynaklı olarak görülen bir problem söz konusu ise aşılama tedavisine kısa süreliğine ara verilebilir. Aşılama öncesi sperm alınırken erkek tarafından dikkat edilmesi gerekenler nelerdir? Sperm verme işlemi öncesi 2 günden az olmayan ve 5 günden fazla olmayan cinsel perhiz yapılmalıdır. Sperm verme işlemi bu iş için hazırlanan özel odada yapılır. Sperm mastürbasyon yöntemi ile verilmelidir. Mastürbasyon öncesi el ve penis temizlenmelidir. Spermin verileceği kap steril olmalıdır. Mastürbasyon esnasında kayganlaştırıcı maddeler kullanılmamalıdır. Aşılama sonrası Aşılama tedavisi sonrası çift, önceki yaşantısına kolaylıkla geri dönebilir. Ancak aşılama sürecinde çiftin zararlı ve kimyasal etkilere maruz kalmamaya özen göstermelidir. Doktorun bilgisi dışında herhangi bir ilaç zararlı olacağı nedeniyle kullanılmamalıdır. Aşılama tedavisi, tüp bebek yönteminden farklı bir süreçtir. Aşılama tedavisi sayesinde çiftlerin bebek sahibi olma şansları bir hayli artar. Aşılama tedavisi sürecini ve ne kadar sürdüğünü merak edenler için Prof. Dr. Nilgün Turhan detaylı bir şekilde anlattı. O zaman "aşılama tedavisi nedir?" sorusuyla detayları ele alalım. Aşılama tedavisi; kadının yumurtasının döllenmeye hazır olduğu zamanda laboratuvarda hazırlanmış hareketli ve yüksek oranda normal morfolojiye sahip spermlerinin ince bir kateter yardımı ile rahimin içine bırakılması prensibine dayanan ağrısız ve kolay bir kısırlık tedavisidir. Bu sayede yumurta maksimum sperm konsentrasyonu ile döllenir ve gebelik oluşma şansı artırılır. AŞILAMA TEDAVİSİ VE TÜP BEBEK TEDAVİSİ FARKLIDIR Aşılama tedavisinin tüp bebek tedavisinden farkları vardır. Aşılama tedavisinde yumurta ile sperm kadının kendi fallop tüplerinin içinde döllenirler ve döllenmiş yumurta olan embryo döllenmeden sonraki 5-6 gün içerisinde rahim duvarına tutunur. Bu döllenme ve rahime tutunma dönemi doğal yollardan gebe kalan kadınlarda olduğu gibi fizyolojik bir süreçtir, bu süreci dışarıdan etkileyebilmemiz veya değiştirmemiz mümkün değildir. Oysa ki tüp bebek yönteminde bunun aksine yumurta ve spermin döllenmeleri laboratuvar ortamında gerçekleşir yani kadının kendi tüpü devre dışı bırakılmış olur. Laboratuvarda gelişen embryo döllenmeden 3-5 gün sonra ince bir katater yardımı ile rahim iç boşluğuna yerleştirilir. Tıbbi olarak uygun çiftlere uygulandığında aşılamanın tüp bebek yöntemine göre avantajları; maliyetinin daha düşük olması, tedavi sürecinde daha az takip gerekmesi, yumurta toplama işleminin olmayışıdır. Dezavantajı ise tek uygulamada gebelik şansının tüp bebek tedavilerine göre daha düşük oluşudur. ERKEKLERDE VE KADINLARDA AŞILAMA YÖNTEMİ Aşılama yöntemi erkeklerde Meninin boşalma problemlerinde, anotomik problemlerde hipospadias denilen penis ucundaki deliğin penisin arka tarafında olması, nörolojik problemlerde omurilik yaralanmaları, meninin geri kaçtığı durumlar Diabet, multiple skleroz, cinsel iktidarsızlık, sperm parametrelerinde bozukluklar Sayı, hareket azlığı veya şekil bozuklukları, sperm antikorları olan durumlarda uygulanmaktadır. Kadınlarda Yumurtlama problemleri, hafif veya orta şiddette endometriosis, rahim ağzı problemleri, vajinusmus, antisperm antikorlar problemlerinde uygulanır. Diğer nedenler Açıklanamayan kısırlık, tüp bebek tedavileri sırasında az sayıda yumurta gelişimi, spermin dondurulması gereken durumlar Kanser vb durumlarda sonrasında bu saydığımız problemleri olan çiftlerde aşılama tedavilerini uyguluyoruz ancak aşılama tedavisi önermediğimiz hastalar kadın yaşının ileri olması 38 yaş üstü, kısırlık süresinin uzun olması 5 yıldan sonra gebe kalma şansı % 2-3 lere düşer, şiddetli erkek faktörü hareketli sperm sayısının 5 milyonun altında olması, iş yoğunluğu veya ulaşım nedeni ile kontrollerine gelemeyecek hastalar, tüplerinde yapışıklığı olanlar, şiddetli endometriosis problemi olan hastaların doğrudan tüp bebek tedavisine alınmaları daha uygun olur. AŞILAMA YÖNTEMİNDE İLK DENEMEDE GEBELİK ORANI %10-20 ARASINDA Aşılamalarda uygulama başına klinik gebelik oranı %10-20 arasındadır. 4-6 denemede bu şans %60’a kadar çıkmaktadır. Gebe kalma şansını etkileyen durumlar Kadının yaşı, kısırlık süresi, yumurtlama tedavisinde yeterli yumurta gelişimi, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, sigara, yumurtalık reservi, erkek yaşı, tüp ve rahime ait problemler, sperm parametreleridir. AŞILAMA TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER? Aşılama, kadının ya yumurtlama tedavisi yapılmadan yumurtasının doğal olarak geliştiği dönemde uygulanır veya ilaçlarla yumurta gelişimi uyarılır. Her iki yolda da yumurtanın büyümesi ultrason ile takip edilir. İlaçla yumurta büyümesi yapıldığında tedaviye adet kanamasının 2-5. Günleri arasında başlanır. Yumurta genel olarak adet kanamasının ilk gününden sayılırsa 12-16. Günlerde hazır hale gelir. Yumurta yeterli olgunluğa ulaşınca çatlatma iğnesi yapılır. İğneden yaklaşık 35-36 saat sonra aşılama uygulanır. Aşılama işlemi sırasında mesanenin dolu olması istenir. Jinekolojik masada rahim ağzı serum fizyolojik ile temizlenir, laboratuvarda yıkanarak hazırlanmış yaklaşık mL hacimde hazırlanan semen örneği 10-30 saniye içinde yavaşça rahim boşluğuna bırakılır. Bu süreçler ağrısızdır. Jinekolojik masada 15-20 dakika yattıktan sonra günlük yaşama dönülür. AŞILAMA ÖNCESİ ANNE ADAYININ BİLMESİ GEREKENLER Çiftlerin aşılama öncesi problemlerinin ne olduğu, tedavinin aşamaları, gebelik şansları, tekrar denemelerin gerekebileceği konularında bilgilendirilmeleri gerekmekte. Aşılama işleminin başarısı için gerekli olan ilk kural, uygulamayı yapacak hekimin tecrübesi ve güvenilirliğidir. Bu doğrultuda işlemin yapılacağı ortamın da temiz ve steril olması gerekir. Aşılama öncesinde yapılan jinekolojik muayene ve değerlendirme sonrasında gerekiyorsa rahim ağzından smear testi alınır, kan şekeri, kan sayımı, kan grubu tayini, D vitamini, hormon testleri gibi testler yapılır. İlaçlı rahim filminde en az bir tüp açık olmalıdır. Sperm sayısı yeterli miktar ve kalitede olmalı, şiddetli sperm problemi eşlik etmemelidir. AŞILAMA SONRASI DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER Aşılama sonrası istirahat gerekmemekte. Cinsel ilişki veya banyo yapma kısıtlaması yoktur. Anne adayı oldukları için sağlıklı ve düzgün beslenmeleri, sigara, alkol ve toksik maddelerden uzak durmaları, doktorlarına danışmadan ilaç kullanmamaları, günlük yaşamlarında stresi en az düzeye indirmeleri, aşırı efor sarf ettirecek fiziksel aktivitelerden uzak durulması, ağır eşya kaldırmaması gerekmektedir. Aşılamadan 15 gün sonra gebelik testi yapılabilir. Test pozitifse anne karnındaki bebeğin tam olarak görülebilmesi için aşılamadan 20 gün sonra ultrason yapılır. 4 kez aşılama tedavisinden sonra tekrar aşılma yapmak gebe kalma şansını artırmadığı için tüp bebek tedavisine geçmek uygun olur. Prof. Dr. Nilgün TurhanKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Web sitesi Facebook facebook/drnilgunturhan/ Instagram instagram/drnilgunturhan/ Dr. Türkan Özer, ikinci doz aşıları tamamlananları ve hastalığı atlatanları uyardı. Bir yılı aşkın bir süredir devam eden pandemide aşıların bulunmasıyla hastalığa yakalananların sayısı azalmakla birlikte hastalığı bir kez geçirip, tekrar yakalananların sayısı da gün geçtikçe artıyor. Dolayısıyla herkesin tedbirlere aynı şekilde devam etmesi gerektiğini vurgulayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Türkan Özer, “Hastalığı geçirenler de, aşı olanlar da maske, mesafe ve hijyenden ödün vermemeli” dedi ve tavsiyelerini şöyle sıraladı… Yerli aşının Faz-3 aşamasında plasebo’ yerine Sinovac’ kullanılacak İYİLEŞMEK UZUN ZAMAN ALIYOR Mutant virüslerin ortaya çıkması, tabloda değişikliklere yol açmıştır. İkinci defa hastalığı geçirmeye neden olmuştur. Yaş, cinsiyet ve hastanın genel sağlık durumu, var olan-eşlik eden hastalıkları virüsü kapan kişinin hastalığa ne kadar kolay yakalanacağı veya hastalığın nasıl seyredeceği konusunda belirleyici etkenlerdir. Koronavirüse yakalanan bir kişinin iyileşme süresi, hastalığı ne kadar ağır geçirdiğiyle ilişkili olabilir fakat bu her zaman doğru değildir. Gözlemlerimiz Covid-19’a yakalananların eski sağlıklarına kavuşmalarının uzun zaman aldığını göstermektedir. NE ZAMAN ANTİKOR OLUŞUR? Virüse yakalanan bir kişinin geliştirdiği bağışıklığın süresi konusunda elde çok fazla bilgi yok. Ancak genel kanı, virüse yakalanıp iyileşenlerin yeterli ölçüde bağışıklık geliştirmiş olması gerektiği yönünde. Aşılar için de durum aynı… Aşı olduktan sonra bağışıklığın oluşması için bir süre geçmesi gerekir. Bu süre, inaktif aşılar için 2. doz aşıdan sonra 2-3 haftadır. mRNA aşılarında ise ilk aşıdan sonra 2. hafta sonunda antikor oluştuğunu biliyoruz. “HASTALIK YOK HASTA VAR” Ancak aşı oldukları halde enfeksiyona yakalanan hastalarımız da oldu. Hastanemizde de 2. aşısını olduğu halde hastalığa yakalanan hastaları gördük. Aşı olanların veya hastalığı ikinci kez geçirenlerin daha hafif hastalığı atlattıklarını da görmekteyiz. Bu hastalıktan korunmak için hastalık yok hasta var’ prensibi dolayısıyla hastalığı geçirsek de aşı olsak da maske, mesafe ve temizlik kurallarından taviz vermemek gerekir. Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi CDC 2 doz aşı olan kişilerin dikkat etmesi gerekenleri şöyle sıraladı – Kamuya açık yerlerde ve ciddi hastalık riski yüksek olan kişilerin çevresinde maske takın ve fiziksel mesafeyi koruyun. – Birden fazla evden aşılanmamış insanları ziyaret ederken maske takın ve fiziksel mesafeyi koruyun. – Orta ve büyük ölçekli toplantılardan kaçının. – Seyahat etmeyin. Bakan Koca’dan aşı için yeni tarih 10 milyon doz Çin aşısı geliyor

aşılama yaptıranların dikkat etmesi gerekenler